Jest to imię biblijne. Hebrajskie ephraim znaczy: kurz, piasek, popiół, ziemia. Przejęte zostało bądź w formie Efraim, bądź w formie Efrem. Do Europy dotarło wraz z chrześcijaństwem.

Święty Efrem Syryjczyk
- Diakon
- Wspomnienie obchodzimy 9 czerwca

Święty Efrem urodził się około 306 roku w Nisibis, w Mezopotamii lub jej okolicach. O jego życiu wiemy niewiele. Szczegóły zaczerpnięte z niektórych późniejszych opowiadań mają charakter legendarny. Mimo to osobowość tego świętego, człowieka niezmiernie ujmującego i urzekająco pobożnego, promieniuje z jego pism. Pewne jest, że w kształtowaniu jego wiedzy i wiary wielką rolę odegrał biskup Nisibis, Jakub i jego następca, Wologeriusz. Prawdopodobnie za jego rządów Efrem został wyświęcony na diakona. Gdy w roku 363 miasto oddano Persom, Efrem wraz z innymi wyemigrował do Edessy. Tu całą duszą zaangażowany był w działalność duszpasterską i obywatelską - podnosząc rodaków na duchu podczas trzykrotnego oblężenia miasta przez Persów, a pod koniec życia organizując pomoc biednym Edessy w czasie głodu. Zmarł w Edessie 9 czerwca 373 roku.

Jako nauczyciel - katechista i egzegeta biblijny, Efrem jest najważniejszym twórcą w historii literatury w języku syryjskim. Podawano, że był autorem dzieł poetyckich o 3 milionach wierszy. Pisał długie homilie metryczne - memry oraz krótsze hymny w zwrotkach wierszem sylabicznym - madrasze. Te ostatnie wykonywane były z podwyższenia na środku kościoła przez świeckiego kantora; wiele z nich posiada refren, którym prowadzącemu śpiew odpowiadało zgromadzenie. Do dziś wśród chrześcijan syryjskich zachowały się niektóre melodie tych utworów. Zasługą Efrema jako liturgisty było wprowadzenie w kościele śpiewu kobiecego, co wcześniej było nie do pomyślenia. Wiersze Efrema mają charakterystyczne cechy poezji syryjskiej - są nasycone refleksją teologiczną, od głęboko wzruszających fragmentów lirycznych przechodzą do biblijnego komentarza, zawsze jednak pełne kwiecistych metafor i nie wolne od właściwej dla Wschodu rozlewności. Głęboko wrażliwy na piękno, Efrem dostrzegał w całej naturze znaki obecności Boga. Rozwijał też paralele między typicznymi wydarzeniami ze Starego Testamentu, a spełnieniem Bożych obietnic w Chrystusie. Szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje Maryja. W hymnach głosił jej cudowne i tajemnicze dziewictwo i bezgrzeszność. W sposób charakterystyczny dla poezji syryjskiej podkreślał ubóstwo Bogarodzicy, zbliżające ją do wiernych. Piękno i siła wyrazu poezji Efrema zyskały mu powszechny przydomek Cytry Ducha Świętego. Zdaniem wielu jako poetę - teologa porównywać go można jedynie z Dantem.

W spornych kwestiach doktrynalnych święty zalecał pokorę i trzymanie się Ewangelii, przeciwstawiając się pochopnym spekulacjom, które w jego czasach doprowadziły do herezji ariańskiej. Chociaż nie nadał precyzji swej myśli teologicznej, w poetyckich metaforach przedstawiał głęboko przeżywane prawdy wiary, wskazując na jej właściwe miejsce w życiu człowieka. Późniejsze pokolenia przyznały mu sławę niewzruszonego obrońcy ortodoksji, który trafnie rozumiał niektóre nierozstrzygnięte jeszcze wtedy kwestie dogmatyczne i jako pierwszy, w niedościgniony sposób, wyśpiewał niestworzone piękno Bożego objawienia.

Św. Efrem uznawany jest za świętego przez wszystkie starożytne Kościoły chrześcijańskie - czczą go katolicy, prawosławni, monofizyci i nestorianie. Zajmuje wyjątkową pozycję wśród Ojców Kościoła powszechnego, reprezentując nie-bizantyjskie chrześcijaństwo Wschodu. Papież Benedykt XV ogłosił go w 1920 roku doktorem Kościoła.

W ikonografii często przedstawiany jest jako mnich, chociaż nigdy nim nie był.

Postać Świętego