Jest to imię męskie wywodzące się od starożytnego rodu rzymskich plebejuszów Antonii, lub gens Antonia. Skąd się wzięła nazwa tego rodu nie wiemy. Pod koniec republiki rzymskiej greccy literaci poczęli ją wywodzić od syna Herkulesa Antona. Żeńskim odpowiednikiem tego imienia była znana w średniowieczu Antonia, dziś Antonina.

Święty Antoni urodził się w 251 roku, w Środkowym Egipcie. Wcześnie stracił rodziców. Gdy miał 20 lat, rozdał ubogim odziedziczony majątek i udał się na pustkowie w pobliżu rodzinnego miasta, gdzie prowadził życie pełne umartwienia, milczenia i modlitwy, poświęcając się modlitwie i umartwieniom. Utrzymywał się z pracy fizycznej. Około 275 przeniósł się na Pustynię Libijską. Około 285 osiadł w ruinach fortecy Pispir na prawym brzegu Nilu, gdzie wg tradycji kuszony ustawicznie przez szatana doznawał umacniających go wizji nadprzyrodzonych. Miał dar widzenia rzeczy przyszłych. Słynął ze świętości i mądrości. Walki wewnętrzne, jakie ze sobą stoczył, stały się później ulubionym tematem malarzy. Jego postawa znalazła wielu naśladowców. Sława i cuda sprawiły, że zaczęli ściągać uczniowie, pragnący poddać się jego duchowemu kierownictwu. Po wielu sprzeciwach zdecydował się ich przyjąć i odtąd oaza Farium na pustyni zaczęła zapełniać się rozrzuconymi wokół celami eremitów (miało ich być około 6000). Owe wspólnoty pustelników nazwano ‘laurami”. W 311 r. Antoni gościł w Aleksandrii, wspierając duchowo prześladowanych chrześcijan. Około 312 zamieszkał w grocie na stoku Kolzum, gdzie – z przerwą 334-335, kiedy znów udał się do Aleksandrii, tym razem zwalczać arianizm – przebywał do końca życia. Cieszył się wielkim poważaniem. Korespondował m.in. z cesarzem Konstantynem Wielkim i jego synami. Zachowane listy Antoniego do mnichów zawierają głównie nauki moralne – szczególny nacisk kładzie się w nich na poszukiwanie indywidualnej drogi do doskonałości, wsparte lekturą Pisma Świętego. Życie św. Antoniego było przykładem dla wielu nie tylko w Egipcie, ale i w innych stronach chrześcijańskiego świata. Św. Antoni jest orędownikiem w czasie pożarów. W ciągu wieków wzywano go także podczas epidemii oraz chorób skórnych.

W ikonografii Święty przedstawiany jest jako pustelnik, czasami w długiej szacie mnicha. Szczególne zainteresowanie artystów budził temat kuszenia św. Antoniego. Jego atrybutami są: jeden, dwa lub trzy diabły, diabeł z pucharem, dzwonek i laska, krzyż egipski w kształcie litery tau, księga reguły monastycznej, lampka oliwna, laska, lew kopiący grób, pochodnia, świnia, pod postacią której kusił go szatan, źródło.