Imię pochodzenia greckiego z grupy dwuczłonowych imion złożonych. Ma budowę podobną jak imiona Nikokrátēs, Nikómachos, Nikomédēs, Nikóstratos, Nikosthénēs, Nikólaos. W pierwszym członie występuje rzeczownik níkē- - zwycięstwo, a w drugim -demos – lud.

Święty Nikodem z Ewangelii
- Wspomnienie obchodzimy 3 sierpnia

Św. Jan w swojej Ewangelii wspomina Nikodem kilkakrotnie, informując, że był on członkiem żydowskiego Sanhedrynu. Należał do wpływowej grupy religijnej – faryzeuszów. Sam Jezus nazywa go „nauczycielem Izraela”. Nikodem dostrzegł w Jezusie Bożego wysłańca, ale samego posłania nie mógł zrozumieć.

Podczas sądu Jezusa przez Sanhedryn Nikodem wstawił się za Nim, wskutek czego padło na niego podejrzenie, że podobnie jak Oskarżony jest Galilejczykiem. To Nikodem, wraz z Józefem z Arymatei, złożył ciało Chrystusa w grobie, przynosząc mirrę i aloes do zabalsamowania ciała.
Według pism apokryficznych Nikodema wyrzucono z Jerozolimy, ale wstawił się za nim sławny Gamaliel. Po śmierci Nikodema pochowano obok św. Szczepana. O wspólnym znalezieniu relikwii informowały niektóre martyrologia pod dniem 3 sierpnia. Synaksaria greckie wzmiankowały go natomiast 15 września. 

W ikonografii św. Nikodem przedstawiany jest przeważnie razem ze św. Józefem z Arymatei w scenie zdjęcia z krzyża.

Postać Świętego