Jest to imię pochodzenia greckiego. Formalnie jest to użyty w charakterze imienia własnego przymiotnik eirenaíos – spokojny, pokojowy. Przymiotnik zaś pochodzi od rzeczownika eirēnē – pokój, spokojne życie. Imię greckie Eirenaios przejęli Rzymianie w wymowie Irenaeus, co stało się podstawą spolszczenia Ireneusz.

Święty Ireneusz z Lyonu
- Biskup, męczennik
- Wspomnienie obchodzimy 28 czerwca
- Patron diecezji w Lyonie.

Święty Ireneusz urodził się w Azji Mniejszej między 115 a 125 rokiem. Edukację religijną rozpoczął w Smyrnie. Jako młody chłopiec słuchał nauk św. Polikarpa, który wspomniał o swoich kontaktach ze św. Janem Ewangelistą i innymi świadkami, którzy widzieli Jezusa. Studiował także grecką filozofię i literaturę. Opuściwszy Smyrnę Ireneusz udał się do Galii, by tam głosić słowo Boże. Przez pewien czas współpracował z Pytonem, biskupem Lyonu. W 177 roku liońscy chrześcijanie wysłali go z misją do Rzymu, do papieża Eleuteriusza i to zapewne ocaliło mu życie. Ci, którzy pozostali, w większości padli ofiarą prześladowań, które rozpoczęły się w Galii w 177 roku. Po powrocie do Lyonu Ireneusz został wybrany na biskupa. Był to dobry wybór. Ireneusz dbał o swoich wiernych, a jego płomienne kazania nawróciły na chrześcijaństwo tysiące Galów. Jego prawdziwym powołaniem pozostała jednak teologia. Dzięki głębokiej wiedzy i wierze stał się jednym z największych obrońców Kościoła przed zagrażającymi ze wszystkich stron herezjami. Spośród wielu herezji, które powstawały w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, za najniebezpieczniejszą uznał Ireneusz gnostycyzm. Doktryna ta, mająca wielu zwolenników, mówiła, że źródłem poznania nie jest Bóg i głosiła „samoświadomość” człowieka. Znaczną część swego dzieła „Adversus haereses” („Przeciw herezją”) poświęcił Ireneusz właśnie polemice z gnostycyzmem. To i inne dzieła sprawiły, że Ireneusz uznawany jest za jednego z najwybitniejszych chrześcijańskich pisarzy i intelektualistów ery przednicejskiej, a także za jednego z Ojców Kościoła.

Św. Ireneusz poniósł śmierć męczeńską w 202 roku w Lyonie.

W ikonografii przedstawiany jest w stroju biskupa rytu rzymskiego z mitrą i pastorałem.

Złote myśli:

„Rozum bez wiary błądzi.”

„Orędzie Kościoła jest wiarygodne i pewne, ponieważ w nim ukazuje się jedna droga zbawienia, wiodąca nas przez cały świat.”

Modlitwa:

Boże, Ty sprawiłeś, że święty Ireneusz, biskup, utwierdził prawdziwą naukę i pokój w Kościele, przez jego wstawiennictwo odnów w nas wiarę i miłość, abyśmy dążyli do zgody i jedności. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.

Postać Świętego